Tonalite Nedir? – 2

Tonlar Nasıl Bulunur - Majör, Minör, Diyez ve Bemol Olan Tonlar Nasıl Bulunur

Tonalite nedir konulu daha önceki yazımda, tonal donanımda arıza (diyez/bemol) yoksa o eserin Do majör veya La minör tonunda olabileceğini öğrenmiştik. Peki ya tonal donanımda arıza varsa ne değişir? Tabi ki eserin tonu değişecektir, artık Do majör veya La minör’ün dışındaki tonlardan bahsediyoruz demektir.

Tonal donanımdaki arızaları diyez sırası ve bemol sırası olarak ikiye ayırabiliriz.

Diyez sırası şu şekildedir: FA DO SOL RE LA Mİ Sİ

Diyez Sırası
Diyez Sırası

 

 

 

Bemol sırası ise diyez sırasının tam dersi olacak şekildedir. Sİ Mİ LA RE SOL DO FA

Bemol Sırası
Bemol Sırası

 

 

 

Burada yazılanları daha iyi anlamamız için aralık bilgisine sahip olmalıyız. Aşağıdaki linklerden ilgili yazılara ulaşabilirsiniz

Diyez sırasında arızalar 5’li aralıklar şeklinde ilerler. Örneğin Fa diyez ve Do diyez 5’li bir aralıktır. Bemol sırasındaki arızalar ise 4’lü aralıklar şeklinde ilerler. Arızalar yukarıda da yazdığım sırayla yazılırlar. Eğer tek diyez varsa o mutlaka Fa diyez olmalıdır veya 3 bemol varsa sıralama mutlaka Sİ Mİ ve LA şeklinde olmalıdır. Kısacası kendi isteğimize göre diyez veya bemol yazamayız.

Bir eserin tonu bu arızalara göre bulunur. Sadece tek diyez varsa, o eserin Sol majör / Mi Minör tonunda olduğunu söyleyebiliriz veya 4 bemol varsa eser La bemol majör / Fa minör tonundadır. Aşağıdaki grafikte hangi tonun kaç diyez / bemol aldığını görebilirsiniz.

Müzik Tonları
Müzik Tonları

Yukarıdaki görsel veya benzer görseller sayesinde tonları ve hangisinin ne arıza aldığını görebiliriz fakat bunları ezberlemek biraz zor ve gereksiz olacaktır. Tonal donanıma bakarak tonları kendimiz de bulabiliriz.

Diyezli Tonlar:

Majör Tonu Bulmak: Majör tonu bulmak için en son diyezi yarım ses tizleştiririz bulduğumuz nota bize majör tonun ismini verir. Örneğin tek diyez varsa ki bu zaten Fa diyezdir, fa diyezi yarım ses tizleştirdiğimizde Sol notasını elde ederiz. Bulduğumuz sol notası bize majör tonun adını verir SOL MAJÖR. Başka bir ton deneyelim. Üç diyezli tonu ele alalım, en son diyezimiz Sol diyez, sol diyezi yarım ses tizleştirirsem La notasına gelmiş olurum, böylelikle üç diyezli majör tonumuzun ismi ortaya çıkmış olur LA MAJÖR.

Minör Tonu Bulmak: Minör tonu bulmak için en son diyezi 1 tam ses pesleştirmemiz (kalınlaştırmak) gerekir.  Tek diyezli tonal donanımda sadece Fa diyez vardı, fa diyezi 1 tam ses kalınlaştırırsam Mi notasını elde ederim, yani tek diyezli minör tonumuzun ismi Mİ MİNÖR. Başka bir örnek; 4 diyezli tonal donanımda en son Re diyez var, re diyezi 1 tam ses kalınlaştırırsam do diyez notasını elde ederim, 4 diyezli minör tonumuz DO DİYEZ MİNÖR.

Bemollü Tonlar:

Majör Tonu Bulmak: Majör tonu bulmak için en son bemolden önceki bemole bakarız o bemol bize majör tonun ismini verir. Örneğin 3 bemollü tonal donanımda en son bemolden önce Mi bemol var yani tonumuzun adı Mİ BEMOL MAJÖR. 5 bemollu donanımda en son bemolden önce Re bemol var, o zaman tonumuz RE BEMOL MAJÖR.

Bir şey dikkatinizi çekmiştir, tek bemollu tonda sadece 1 bemol olduğu için önünde başka bemol yok doğal olarak, onun adı nedir? FA MAJÖR. 

Minör Tonu Bulmak: Minör tonu bulmak için son bemolden büyük üçlü ilerleriz. 2 bemollu tonda son bemol mi bemol, mi bemolden büyük üçlü ilerlediğimizde sol notasını buluruz, bu da bize minör tonun ismini verir SOL MİNÖR.

 

Aklınıza takılanları yorum bölümünde sorabilirsiniz.

6 Yorum

  1. Hocam , Lara Fabian “Je Suis Malade” tabını hazırlar mısınız
    Bu şarkının tabını hiçbir yerde bulamadım.

  2. Hocam verdiğiniz bilgiler çok faydalı fakat bunları herhangibir parçayı icra ederken nasıl kullanabiliriz örnegin bir parçanın ilgili minörünü bulmak bize ne kazandırır parça içinde bu minör akor bulunurmu akor dizilimleri nasıl olur

    1. Keşke burada yazarak anlatabilseydim. Çok uzun sürer muhtemelen. Video derslerle ilgili bazı fikirler var kafamda, o videolarda bu sorulara da elimden geldiğince yanıt vermeyi umuyorum.

    2. Majör gam için akor dizilişi
      1. DereceMajör, 2. Derece minör, 3.derece minör, 4. Derecemajör, 5.derece majör, 6. Derece minör, 7.derece eksiltilmiş akor alır.
      Gam içindeki 7 ses sırasıyla bu akorları alıyor temelde.
      Minör gam için
      1. Minör, 2. Eksiltilmiş, 3.majör.,4 minör, 5.minör, 6.majör,7.majör şeklinde akor çeşidi alır.

      Herhangi majör gamın 6. Sesi ilgili minörüdür. Sol majör gam ile mi minör gam gibi. Aynı nota ve akorları alır. Herhangi bir minör gamın 3. Derecesi ise ilgili majörü diyebiliriz. Şarkılarda doğru armonizasyon ve isabetli çalımlar için, parçayı hızlı ve doğru şekilde çıkarmak için gerekli bilgilerdendir. Bu akorlar yerine göre çeşitlilik gösterebilir. 7 li 9 lu çeşitleri veya sus 2 sus 4 çeşitleri kullanılabilir kurallar dahilinde.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.