Gitar ve Makamsal Diziler- Kürdi

Gitar, Kürdi Dizisi ve Şarkılar

Merhaba herkese. Siteye eklediğim notaların çoğunluğu sizin de bildiğiniz gibi yerli şarkılardan oluşmakta. Türküler, Türk Sanat Müziği, Pop Müzik, Rock Müzik gibi. THM ve TSM şarkılar zaten makamsal yapıya sahipler onları biliyoruz fakat dinlediğimiz ve hepimizin aklında yer etmiş birçok Pop ve bazı Rock şarkılar da makamsal özellikler içeriyor. Makamsal özellik içeren diziler üzerine besteleniyorlar da diyebiliriz.

Bu yazı dizisinde çok kullanılan bazı dizilere göz atacağız. Özellikle makamlara demiyorum çünkü makamlar söz konusu olduğunda işin içine başka etmenler de giriyor ki benim çok hakim olmadığım bir konu.

Kürdi dizisinden başlayacağız çünkü aklımızda yer eden çoğu şarkı bu dizi üzerine kurulu. Örneğin; Samanyolu, Barış Manço – Unutamadım, Kış Masalı, Nilüfer – Kavak Yelleri, Fikrimin İnce Gülü. Bu listeyi uzatabiliriz. Kürdi dizisi üzerine kurulan şarkıları ülke olarak seviyoruz ve kulağımız çok alışık.

Kürdi dizisinin batı müziğindeki karşılığı Frigyan modu ( Phrygian ). Kürdi Makamı La sesi üzerine kurulan bir makam. Benim rast geldiğim çoğu kaynakta “Kürdi dörtlüsüne Buselik beşlisi eklenerek oluşur” şeklinde yazıyor. Makamları ve çoğu diziyi bu şekilde ediyoruz zaten.

Kürdi Dizisi Nasıl Oluşur
Kürdi Dizisi Nasıl Oluşur

Kürdi makamının yapısını (seyrini) daha iyi anlamanız için 2 tane melodi hazırladım. Biri La Karar sesinde, diğeri Mi karar sesinde. Kürdi dizisi Mi Karar sesinde arıza (diyez/bemol) almadan çalınabiliyor, gitarda da açık pozisyonda (boş telleri de kullanarak) çalmak kolay oluyor. Önce dizileri çalın sonra melodileri.

Kürdi Dizisi – La Karar

La Karar Sesinde Kürdi Dizisi
La Karar Sesinde Kürdi Dizisi

Kürdi Seyir – La Karar Sesinde

La Karar Sesinde Kürdi Seyir
La Karar Sesinde Kürdi Seyir

Dinle

La Karar Sesinde Kürdi Seyir by Musa Çetiner

Kürdi Dizisi – Mi Karar

Mi Karar Sesinde Kürdi Dizisi
Mi Karar Sesinde Kürdi Dizisi

Kürdi Seyir – Mi Karar Sesinde

Mi Karar Sesinde Kürdi Seyir
Mi Karar Sesinde Kürdi Seyir

Dinle

Mi Karar Sesinde Kürdi Seyir by Musa Çetiner

2 Oktav Kürdi / Frigyan Diziler

Yukarıdaki çalışmalar Kürdi dizisi hakkında size bir fikir vermiştir umarım. Aşağıda göreceğiniz tablar ise 2 Oktav kürdi/frigyan diziler. Mi, La ve Si Karar seslerinde farklı pozisyonlarda ekliyorum. Mi karar olan açık pozisyonda, diğer ikisi kapalı pozisyonda. Parmak numaralarını da yazdım, onlara dikkat edip çalınız.

2 Oktav – Mi Karar

2 Oktav Mi Kürdi / Frigyan Dizi
2 Oktav Mi Kürdi / Frigyan Dizi

2 Oktav – La Karar

Bu kalıbı ezberleyin ve 3. perdeden başlayarak çalın. 3 perde Sol sesine denk geliyor, Sol kürdi dizisini çalmış olursunuz. Bu kalıbı hangi sesten başlatırsanız o karar seste Kürdi / Frigyan dizisi çalmış olursunuz.

2 Oktav La Kürdi / Frigyan Dizi
2 Oktav La Kürdi / Frigyan Dizi

2 Oktav – Si Karar

Yukarıda anlattığım kural burada da geçerli, hangi sesten başlatırsanız o sesten kürdi dizisi çalmış olursunuz. O yüzden mutlaka ezberlemeye çalışın.

2 Oktav Si Kürdi / Frigyan Dizi
2 Oktav Si Kürdi / Frigyan Dizi

Kürdi Makamı ve Akorlar

Peki bu makamda hangi akorları kullanabiliriz. Mi kürdi dizisi üzerine akorları kuralım. Aşağıdaki görselde teorik olarak kullanabileceğimiz akorları görüyorsunuz. Şarkıya göre bunların hepsini veya birkaçını kullanabiliriz. Kırmızı olan akorlar ise hemen hemen her kürdi şarkıda sıklıkla kullanılan akorlar. Em – Am – F – Dm sıklıkla kullanılır, özellikle pop / arabesk türü şarkılarda. Yani şarkı bu dört akor etrafında şekillenir. Bunların yanında bir çok TSM şarkısında C ve G akorları da kullanılır. Fikrimin İnce Gülü şarkısının akorlarını inceleyebilirsiniz örnek olarak

Kürdi Makamında Kullanılan Akorlar
Kürdi Makamında Kullanılan Akorlar

Em – Am – F – Dm çok kullanıldığını yazmıştım. Eğer La karar sesindeyseniz sıralama Am – Dm – Bb – Gm şeklinde olur. Si karar sesinde ise Bm – Em – C – Am akorlarını kullanabilirsiniz. Eğer şarkının kürdi makamında ve karar sesinin bu üçünden biri olduğuna eminseniz yukarıda yazdığım akorları düşünmeden deneyebilirsiniz.

Sıradaki yazı Hicaz dizisi ile ilgili. Aşağıdaki linkten ulaşabilirsiniz.

Hicaz Dizisi ve Gitar

6 Yorum

      1. Günaydın,
        Hicaz makamını sayfada bulamadım. Acaba yayınladınız mı?

      2. Merhaba, henüz yayınlamadım. Taslak halde duruyor, uygun bir zamanda yayınlayacağım.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.